Crkva Sabora Svih Svetih
Mesto: Balta Berilovac
Godina izgradnje: 1876. godina
Crkva Sabora Svih Svetih nalazi se na levoj obali Crnovrške reke, sa desne strane puta ka Staroj planini, na kraju sela.
Kao početak njene izgradnje navodi se 1872. godina, a moguće je da je crkva osvećena 1876. godine.
U crkvi se nalazi vladičanski presto od drveta kao i drvene stasidije uz severni i južni zid. U porti se, severno od crkve nalazi sveštenički dom, u vidu moravske kuće sa tremom i lukovima zidane u bondruku.
Severozapadno od crkve je zvonara od lake drvene konstrukcije sa krovom od crepa na četiri vode.
Galerija
Arhitektura
Crkva u Balta Berilovcu je podužna jednobrodna građevina. Zasvedena je poluobličastim svodom i pokrivena dvoslivnim krovom od crepa. Zidana je od čvrstog materijala, omalterisana i bojena spolja i unutra. U osnovi se sastoji od oltarske apside na istoku i broda crkve.
Manja oltarska apsida, nešto uža u odnosu na širinu broda crkve, i niža u odnosu na krov crkve. Apsida je sa spoljne i unutrašnje strane polukružna, zasvedena je polukalotom i pokrivena crepom. U oltarskoj apsidi se sa severne strane nalaze plitke polukružne niše proskomidije, a sa južne strane kvadratno rešena manja niša za đakonikon. Iznad oltarske apside, na istočnom zidu crkve nalazi se mali kružni prozorski otvor. U brodu crkve, u višim zonama ispod svoda vide se drvene grede i gvozdene utege.
Fasada crkve je jednostavna, bez dodatnih ukrasa i arhitektonske plastike. Ispod krovnog venca, duž bočnih zidova crkve, pruža se sistem drvenih greda – utega pričvršćenih gvozdenim spojnicama. Ispod ovog sistema nalaze se, nešto više nego inače postavljeni jednostavni lučno zasvedeni prozorski otvori, i to po tri sa severne i južne strane.
Na južnom zidu crkve nalazi se i bočni ulaz, naznačen veoma plitkom lučno završenom nišom. Na zapadnoj strani nalazi se ulaz u crkvu iznad koga je niša sa ikonom patrona hrama, iznad nje je mali kružni otvor, a južno još jedna plitka niša. Ulaz je označen plitkim portalom uvučenim u odnosu na masu zidova, lučno završen.
Ikonostas crkve u Balta Berilovcu je rad zografa sa kraja 19. veka. Reč je o jednostavnoj drvenoj oltarskoj pregradi koja se po horizontali može podeliti na tri zone. Ikonostas je pretrpeo izvesne neadekvatne intervencije i pojedini delovi ikonostasa su prebojeni uljanom bojom.
Nižoj zoni pripadaju parapetne ploče ukrašene floralnim motivima i bogato ukrašene, pozlaćene carske dveri sa predstavom Blagovesti iznad koje su prikazani starozavetni carevi Solomon i David. Ovoj zoni pripadaju ikone koje se nalaze severno i južno od prestonih ikona. Na severnim dverima nalazi se ikona Sabora Svih Svetih, zatim ikona Sv. Nikole, prestone ikone Presvete Bogorodice i Isusa Hristosa, i ikona Sv. Jovana Krstitelja.
Na južnim dverima nema ikona niti dekorativnih elemenata. U višoj zoni nalazi se apostolski red od trinaest ikona Sv. apostola sa ikonama Presvete Bogorodice i Isusa Hristosa. Neki od apostola prikazani su u parovima.
Crkva je u unutrašnjosti bojena u belo, ali se na pojedinim mestima u crkvi mogu videti fragmenti starijeg živopisa. Na centralnom delu svoda u brodu crkve nalazi se jajčanom temperom izvedena predstava Oca Savaota. Na severnom zidu broda crkve nalazi se natpis iznad stasidija „Selo Mezdreja Zlatko Lukin“.
