Crkva Sv. Petra i Pavla
Mesto: Ćuštica
Godina izgradnje: 1883. godina
Crkva se nalazi van sela ispod seoskog puta.
Prema nekim izvorima izgrađena je 1872. godine, odnosno 1883. godine kao „šindarska“ jer je bila pokrivena šindrom.
Za izgradnju crkve zalagao se Vuča Golubović koji je 33 godine skupljao milostinju za njenu izgradnju.
Pre početka gradnje obišao je Egipat i Suetski kanal, Rilski manastir i Svetu Goru.
Izgoreo je tri krečane dok je gradio crkvu. Prodao je čak i njivu da bi za sveštenika nabavio odeždu.
Porta crkve ograđena je drvenim stubovima i žicom. Ispred ckrve, uz zapadni zid nalaze se tri spomenika od kamena, i to severno od ulaza dva, a južno od ulaza jedan.
Sa severne strane od ulaza nalazi se kameni spomenik u obliku krsta, moguće zavetni krst sa nečitkim natpisom, a uz njega bliže ulazu spomenik od kamena sa natpisom iz 1927. godine koji je podigao Manoilo, sin Vuče Golubovića, dobrotvora i ktitora crkve.
Južno od vrata nalazi se kameni spomenik sa natpisom iz 1900. godine koji podigoše Vučić Manoilo i sin Tola. Jugoistočno, uz oltarsku apsidu crkve nalazi se nadgrobni spomenik od kamena, sa oštećenim natpisom. Na uzvišenju istočno od crkve, nalazi se i seosko groblje. Severno od crkve nalazi se zvonik u donjem delu zidan u bondruku, dok je viša zona od drvene konstrukcije sa krovom na četiri vode, pokrivenim crepom.
U crkvi se, na južnom zidu, nalazi vladičanski tron, a iznad severnih bočnih dveri je spratna drvena predikaonica do koje se dolazi stepenicama.
Galerija
Arhitektura
Crkva Svetog Petra i Pavla u Ćuštici u osnovi je jednobrodna, podužna građevina, zasvedena poluobličastim svodom, dok je krov crkve na dve vode pokriven crepom. Izgrađena je od kamena, omalterisana, a potom okrečena u belo. Na istoku se nalazi manja, u odnosu na krov crkve niža, sa spoljne i unutrašnje strane polukružna apsida, zasvedena polukalotom, pokrivena krovom od ćeramide. U severnom zidu, uz oltarsku apsidu, nalazi se mala niša za proskomidiju.
Crkva nema kupolu. Fasadno platno crkve je bez dodatnih ukrasa. Na južnom zidu broda crkve nalazi se tri jednostavna prozorska otvora. Ispod najistočnijih prozora, uz oltarski prostor, nalaze se po dve manje niše u zidu.
Mala, lučno zasvedena niša postoji u unutrašnjosti crkve, jugozapadno od ulaznih vrata, na zapadnom zidu crkve. Na oltarskoj apsidi je jedan manji prozorski otvor. Na severnom zidu crkve nalaze se dva prozora i bočna vrata. Na zapadnoj fasadi crkve, iznad ulaznih vrata je mala niša za ikonu patrona hrama, a iznad nje je mali kružni otvor.
Na severnoj strani nalaze se i bočna vrata. Na zapadnoj fasadi, odmah ispod krovnog venca, pružaju se dva niza horizontalno postavljenih slepih, lučno zasvedenih polja sa natpisima. U gornjem nizu nalazi se sedam niša, odnosno deset polja sa natpisima, dok su u donjem nizu, odmah iznad ulaznih vrata, tri niše. U centralnoj niši je fresko-ikona Sv. apostola Petra.
Ikonostas je rad zografa sa kraja 19. veka. Izrađen je od drveta i bojen jajčanom temperom. Reč je o jednostavnoj oltarskoj pregradi, koja ima samo severne bočne dveri, po horizontali podeljenoj na tri zone. Nižoj zoni pripada predstava Blagovesti na carskim dverima, iznad koje su dopojasni portreti starozavetnih proroka careva Solomona i Davida.
Zatim niz ikona u višoj zoni sa predstavom Sv. Nikole na severnim bočnim dverima, ikonom patrona hrama Sv. apostola Petra i Pavla, kao i red prestonih ikona Presvete Bogorodice i Isusa Hristosa, ikone Sv. Jovana Krstitelja i Sv. Trifuna. Drugu zonu čini red od trinaest ikona, i to jedanaest ikona Sv. apostola i ikone Presvete Bogorodice i Isusa Hristosa. U najvišoj zoni, iznad Adamove lobanje, nalazi se Raspeće sa predstavama Presvete Bogorodice i Sv. Jovana Bogoslova.
Na osnovu sačuvanih tagova živopisa može se pretpostaviti da je crkva ranije bila živopisana. Danas je unutrašnjost crkve pokrivena belom bojom, te se fragmenti živopisa vide na dva mesta u hramu, i to u niši proskomidije u oltarskoj apsidi gde se nalazi predstava Isusa Hrista, i na svodu crkve na mestu kupole predstava Hrista Svedržitelja.
