Mesto: Orešac

Godina izgradnje: 1935. godina

Crkva je podignuta 1934. godine kao zadužbina Stojane Ž. Živković.

Podatke o ovom činu nalazimo urezane na ploči od crnog mermera, na južnom zidu priprate.

Natpis glasi:

„У име оца, сина и светога духа! Овај храм подижем као успомену на светосавску годину, у своје здравље и за покој душа својих родитеља Благоја и Христине Јоцић, сестре Мице, браће Пере, Јове и Николе, бабе Маре и супруга Живка. Стојана Ж. Живковић из Пожаревца.”

Hram je osvećen 22. septembra 1935. godine, o čemu svedoči spomen-ploča na zapadnom delu južnog zida hrama.

U literaturi saznajemo da je ovaj zadužbinarski gest učinjen na osnovu zahteva oca Blagoja Jocića, poreklom iz sela Orešac, ostavljenog u testamentu, koji je svu svoju imovinu zaveštao za izgradnju ovog hrama kao zahvalnost Bogu za sve uspehe i stečeno bogatstvo u životu.

Izgradnja crkve koštala je 237.194,46 dinara. Antimins je osvećen 1935. godine od strane Episkopa timočkog Emilijana. Ostalo je zabeleženo da je napustio sednicu Svetog Arhijerejskog Sabora kako bi lično učestvovao u činu osvećenja hrama. Asistenicju mu je vršio arhijerejski zamenik prota Dragiša Miletić, namesnik prota Milija Ristić i sveštenik Bogomir Đorđević kao i mesni sveštenik Milorad Nikolić i mnogobrojno sveštenstvo iz okoline. U osvećenju je učestvovao knjaževački crkveni hor.

Nakon Drugog svetskog rata crkva je zapuštena toliko da je u njoj poraslo poveće drvo i bila je potpuno urušenog krova, da bi tek 1998. godine bila obnovljena. U novije vremene zahvaljujući pomoći i zalaganju pojedinca poreklom iѕ Orešca i okoline održava se i obnavlja seoska crkva, đačka česma i neposredno okruženje. Treba pomenuti porodicu Petrović iz Negotina kao i dr Gordanu Popović koja živi i radi u inostranstvu ali neprestano svojim sredstvima i logistički pomaže svoj zavičaj.

Nasuprot ulaza u crkvu nalazi se zvonik od lake drvene konstrukcije. Na ulazu u portu crkve nalazi se „đačka česma“ podignuta 1939. godine, a obnovljena 2010. godine na spomen prvih učitelja u Orešcu – Ljubice i Antona Reljića.

Arhitektura

Crkva je izgrađena u skladu sa aktuelnim zbivanjima u srpskoj arhitekturi u prepoznatljivom srpsko-vizantijskom stilu. Arhitekta koji je izradio plan za ovu crkvu je Petar Jovanović iz Požarevca1. Crkva je građena kao podužna građevina osnove upisanog krsta sažetog tipa sa petostranom apsidom na istočnoj strani, kupolom na osmostranom tamburu i malom pripratom na zapadu. Fasada je izrađena u kombinaciji opeke i kamena sa bojenim zonama. Kordonskim vencem podeljena je po horizontali na dve zone.

Na zapadnoj strani je jednostavan, ali masivan portal, iznad samog ulaza luneta sa ikonom patrona hrama, a iznad nje je u slepoj niši bogatije dekorisana trifora sa dva manja bočna otvora i centralnim nešto višim, okružena plitkom dekoracijom u vidu prepleta.

Lukove iznad otvora nose stubići sa kapitelima. Na bočnim stranama crkve su, u nižoj zoni, prozorski otvori i to od zapada ka istoku: monofora, zatim bifora, trifora i još jednom bifora. Manji otvori, monofora i bifore jednostavno su dekorisane dok je trifora nešto bogatije rešena poput trifore na zapadnoj fasadi. U gornjoj zoni su kružna polja, tj. rozete po uzoru na moravsku arhitekturu.

Prozorski otvori na apsidi uokvireni su trosturkim arkadama. Primetno je stepenovanje masa ka kupoli koja je sagrađena na nadvišenom kockastom postolju. Posebno su naglašeni blago povijeni lučni zabati u gornjim delovima crkve.